De machinisten en stokers van het Wamelsch gemaal

De eerste machinist was Herman Friedrich Esser (.Hij noemt zichzelf Herman Frederik Esser)  Geboren op 8 april 1861 in Elberfeld (bij Wuppertal in Duitsland) en overleden op 11 nov 1930 in Nijmegen. Hij zou dan 19 jaar zijn geweest toen hij op het gemaal begon rond 1880 ??? Niet 100% zeker dus. Het was echter wel een machinist/ovenbouwer maar ook herbergier. Zijn vader Robert Willem Esser zat in het zelfde vak

scannen0001

 

 

 

 

 

Ik vond deze gegevens via onderstaande en vond dit via genealogie sites.

Op 13 september 1891  staat er een advertentie in een  krant van Robert Willem Esser senior i.v.m. met zijn 25 jarig jubileum als machinist  van een stoomgemaal te Gewande. Hij was machinist, machinebouwer, werktuigbouwkundige in Den Bosch, geboren op 10‑02‑1826 te Gerresheim (Duitsland) en overleden op 06‑02‑1901 te Appeltern op 74‑jarige leeftijd.

Al zijn kinderen worden genoemd.

Hieruit blijkt ook dat er in de familie Esser diverse machinisten waren. Zo wordt ook F. (Friedrich) Esser genoemd als machinist van het stoomgemaal Wamel.

 

 

Maar ook de naam Fliervoet en Herckenrath kom je tegen in deze advertentie. Het was blijkbaar een gewild/populair beroep in diverse families.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De opvolger van Herman Frederik Esser werd P.J. Nijtmans in 1919. Deze was geboren op 27 augustus 1861.

Hij was dus 58 jaar toen hij machinist werd op het Wamelsche scheprad gemaal????Was hij soms eerst stoker geweest??? Heel gebruikelijk.

 

Machinist J.T. Nijtmans 

 

 

 

 

 

 

 

Zijn zoon volgde hem in 1923 op als machinist op van het gemaal en heette  Johan T. Nijtmans. Roepnaam Jo. Rechts op de foto. Deze J.T. Nijtmans was eerst stoker bij zijn vader P.J.Nijtmans voordat hij machinist werd..

 

De ingenieur van de stoomwezenkeuring in het witte jasje links op de voorgrond.

 

J.T. Nijtmans  was geboren op 8 juni 1897.

Hij werkte in 1920 een seizoen lang op de Waalsteenfabriek Bato’s erf te Dreumel en Heerewaarden met stoommachines.

Hij kreeg een mooie aanbeveling mee van de directeur van deze steenfabriek.

Aanbeveling Nijtmans

In de Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant van 02-01-1919 staat:

1919nijtmans-stoker-machinist

 

 

 

 

Zijn benoeming vond ik in het archief van zijn zoon Jo Nijtmans.

Opvallend is dat hij tevens of ook machinist was bij het gemaal van Dreumel.

 

 

Johan T. Nijtmans bleef machinist op deze gemalen totdat tot sloop van het gemaal besloten was. Het nieuwe gemaal Quarles van Ufford was in bedrijf genomen en de afwatering van de polders was totaal veranderd waardoor de drie gemalen (Alphen, Druemel en Wamel) overbodig werden.

In 1952 werd zijn salaris herzien en dat had ook te maken met zijn latere pensioen.

Herziening salaris

Hij ging in 1953 met vervroegd pensioen.

Zie zijn wachtgeldregeling:

Nijtmans met pensioen

De machinisten hadden vaak een tweede baan om hun inkomen aan te vullen.

Johan T Nijtmans was  dus machinist op het stoomgemaal van de polder van Wamel. Omdat er in de zomer niets drooggemalen hoefde te worden, had hij tijd om fietsen te repareren. In de jaren twintig van de vorige eeuw begon Johan T. Nijtmans in Dreumel met het verkopen en repareren van fietsen.

Ook zijn zoon J. Nijtmans die ik nog ontmoet heb in 2009,  heeft de fietsenzaak nog bestierd.

 

 

 

 

 

Machinisten/stokers  overzicht:

Herman Frederik Esser

Geboren 8 april 1861- Overleden 11 november 1930

Machinist van 1879 tot 1919

Wie was stoker????

Petrus Johannes Nijtmans 

Geboren 27 aug 1861 te Wamel – Overleden 29 sept 1941 te Dreumel

Stoker of vuurstoker tot 1919 volgens de benoeming in de krant

Machinist van 1919 tot 1923

Johannes Theodorus Nijtmans

Geboren 8 juni 1897 te Dreumel – Overleden 22 okt 1976 te Dreumel

Stoker tot 1923????

Machinist van 1923 tot 1950/1952 slopen van het gemaal