Opleiding

 

Opleiding naar stoker en machinist

 

Het opleidingsboek voor machinisten in die tijd was de “bijbel van Ewald Friedrich  Scholl. Dit boek -De Gids voor Machinisten- werd voor het eerst uitgegeven in 1845!! Geschikt voor machinisten die werkzaam waren bij Poldergemalen, Fabrieken, Locomotieven en Stoombooten. Tevens geschikt tot leidraad voor Fabrikanten, Ingenieurs en Studeerenden.

 

Bij de elfde hoogduitsche uitgave in augustus 1891 schreef Ernst A. Brauer:
Zonder nader op de afzonderlijke wijzigingen in te gaan, moet ik toch met bijzonderen dank vermelden, dat prof. Reuleaux de oorspronkelijk door hem opgestelde schets der geschiedenis van het stoomwerktuig opnieuw heeft omgewerkt en uitgebreid. Zoo beveel ik dan het werkje ook in zijn nieuwen vorm in de welwillende ontvangst van het technisch publiek aan, tevens als aandenken aan zijn hoogst verdienstelijken samensteller Friedrich Ewald  Scholl.

Achtergrond Scholl: uitzoeken.

In 1854 begon Reuleaux als ingenieur bij de Keulse machinefabriek Emil Baehrens  & Co. Hier werden ketels en stoommachines gemaakt en Reuleaux werd hoofd van de ontwerpafdeling.

 

Het boek is vele malen in herdruk verschenen met steeds verbeteringen, machinstenboek-scholl-gevraagduitbreidingen en betere tekeningen en afbeeldingen. Het was een zeer gevraagd boek en ook in het Nederlands verschenen.

 

19-08-1876: Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het salaris van stoker machinist in 1877  vond ik in een advertentie:

 

 

 

 

 

 

 

 

08-10-1910: Nieuwsblad van Friesland : Hepkema’s courant

 

 

 

 

 

 

 

 

In 1882 plaatste Het nieuws van den dag een advertentie van iemand die graag op een Stoomgemaal wilde werken.

Het vak van machinist werd populair

 

 

 

 

 

 

 

.

opleiding

Het vak van machinist werd veelvuldig gepromoot omdat er veel vakkundig personeel nodig was voor de steeds grotere en gecompliceerdere installaties. Via de LTS/MTS en de zeevaartscholen kon men tot machinist of werktuigkundige opgeleid worden. Heden ten dage zijn er in Nederland diverse opleidingen voor Maritiem Officier op MBO en HBO niveau.

 

 

 

 

 

 

 

 

De vraag was natuurlijk hoe kon men het vak leren. Men begon soms als stoker bij de ketels en werd dan bij geschiktheid als 2de machinist ingezet met de mogelijkheid om ooit hoofdmachinist te worden. Zo kwam ik in de  Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant van 2 jan 1919, de  benoeming tegen van J.Nijtmans. Met zijn zoon heb ik nog gesproken en hij kon nog diverse technische wetenswaardigheden vertellen.

 

 

 

 

 

 

Theorie- en Praktijk dagen voor studenten van de School voor Operationele techniek van Aventus.

https://www.youtube.com/watch?v=KDhZF_-rTYU

 

 

Interne opleiding (door Leo van Hulst)

Op stoomgemaal De Tuut wordt er heel serieus omgegaan met de installatie. Vaak denken bezoekers dat het speelgoed is waar grote mannen mee spelen, maar dat is het zeker niet. Het werken met stoom onder druk en hoge temperatuur dient met kunde en respect te gebeuren. Daarom worden de ketels gestookt door personeel dat de installatie door en door kent en dat van de uitgebreide, wettelijke regelvoering op de hoogte is. Ook is het een ware kunst om zoveel mogelijk stoom uit één kilogram kolen te halen. Dat maakt het grote verschil tussen ‘kolenopgooiers’ en echte stokers. In de winter was er een serie lesavonden over stoomtechniek en natuurlijk ook over onze ketels.

 

Instructie avond m.b.v beamer

Instructie avond

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Examenkandidaten

De cursisten zijn enthousiast en mailen elkaar met vragen en systeemschetsen. Wat onduidelijk is, wordt besproken en verder uitgezocht. Daar gaat veel tijd in zitten, maar dat is onze hobby. Na het behandelen van de theorie zijn de aspirantstokers er nog (lang) niet. Ook in het ketelhuis zelf moeten ze alles goed kunnen aantonen en ze lopen stage tijdens de stoomweekends.

Theorie examen van Bert van K. door examencommissie

 

 

 

 

 

Intern wordt er eerst een theorie-examen afgenomen en moet er eventueel nog bijgestudeerd worden. Daarna volgt het ‘officiële’ examen waarbij ook twee gecommitteerden van buitenaf aanwezig zijn. Wanneer daarna de aspirantstoker blijk geeft (onder toezicht) de installatie zelfstandig te kunnen bedienen, mag hij zich stoker gaan noemen. Op dinsdag 8 mei 2012 werden drie aspirantstokers op De Tuut aan de tand gevoeld om te onderzoeken of ze behalve de theorie ook de praktijk beheersten.

 

 

Praktijkexamen van Leo van H.

Praktijkexamen van Willy N.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ketel 1 was daartoe voor het eerst dit jaar in gebruik genomen, d.w.z. het (hout)vuur in de vuurgang was aangestoken, nadat het schoorsteenkacheltje al voor voldoende trek had gezorgd. De elektrische voedingpomp zorgde voor extra circulatie. De kandidaten werden stuk voor stuk ondervraagd en bleken

 

Het behaalde certificaat

hun zaakjes goed voor elkaar te hebben. Ieder van hen kreeg na afloop het felbegeerde certificaat ‘Stoker’ uitgereikt. En natuurlijk werden de andere vrijwilligers na dit succes getrakteerd op gebak.

 

 

Gebak met bestuursleden van Goof van O. en Jan R.

 

 

 

 

 

 

 

De theoretische examens werden afgenomen door Huub Biezemans en Christoffel Heikoop. Het praktijkexamen werd afgenomen door Ad Janssen en Theo van Drumpt

 

 

Het instructieboek van Stoomgemaal de Tuut.

Jaap Garsijn (de technisch coördinator van het eerste uur) heeft een instructieboek gemaakt om de techniek van de ketels en de stoommachines duidelijk te maken. Voor nieuwe vrijwilligers is dit de leidraad voor de opleiding.

Vanuit dit boek heb ik met  collega  Christoffel Heikoop en Leo van Hulst  een theorie- en praktijk lesprogramma opgesteld. Ook procedures voor het veilig handelen van de installatie zijn beschreven.

Voor een proefexamen van uw stokers kunt u met mij contact opnemen.

 

Waardering voor het vak van Stoker of Machinist in de polders van Maas en Waal.

Tot nu toe heb ik slechts een  bericht over waardering kunnen vinden  voor stoker Hannes van de Boom van het Dreumelsche gemaal.

zie:    http://stoomgemalenmaasenwaal.nl/de-machinisten-en-stokers-van-het-dreumelsch-gemaal/

 

Toch kom ik in oude kranten  nog wel eens een vermelding tegen.

De Arnhemsche courant  meldde op 03 oktober 1908:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In de Haagsche courant stond op 14 juni 1911: